Menu

PRZESĄDY 16 stycznia 2016

czarny-kot-13764076

Obecnie chciałabym zająć się problemem bar­dziej ogólnym, występującym w skali ‚Znacznie szerszej niż kontrkultura młodzieżowa, miano­wicie wzrostem na Zachodzie i w krajach poza­europejskich popularności magii indywidualnej jako formy ucieczki od rzeczywistości.Na wstępie pragnę się zastrzec, że nie za­mierzam wprawiać w zakłopotanie czytelnika, a być może i samej siebie, jeśli zdarza się nam omijanie czarnego kota lub odpukiwanie w „nie malowane drzewo” w celu „zabezpieczenia się” przed niepomyślnymi zdarzeniami. Tego rodza­ju przesądy są z pewnością jakąś wersją za­biegów natury magicznej odziedziczonych po przodkach lub zakodowanych w naszej psy­chice, których źródeł i powiązań nie jesteśmy już w stanie odczytać. Nie zamierzam także potępiać, a tym bardziej zwalczać przesądów, uważam bowiem, że ich dalsze utrzymywanie się jest psychologicznie uzasadnione, a poza tym podzielam opinię Rogera Bacona, że ne­gacja przesądu jest także przesądem.Opisane tu postacie współczesnych przesą­dów zostały zaczerpnięte z materiałów szwaj­carskich. Przedmiotem uwagi będą przesądy o  szerszym zasięgu. W licznych grupach prze­sądów występujących wśród młodzieży wido­czny jest wpływ kontrkultury.

Brak komentarzy do PRZESĄDY
Kategorie: Człowiek i magia

ZA POŚREDNICTWEM SZATANA

aradia

Możliwość uze­wnętrznienia za pośrednictwem szamana lub uzdrowiciela niepokojów i napięć, narastającycłi również w krajach pozaeuropejskich pod wpły­wem kontaktów z obcą cywilizacją, stanowi ważny czynnik ich rozładowania, zapobiegający chorobom nerwowym.Nawiązywanie przez kontrkulturę Zachodu do kultury i wierzeń różnych obszarów poza­europejskich jest próbą odnalezienia sensu ży­cia przez odwzorowanie wątków mitologicz­nych wychodzących naprzeciw potrzebom psy­chicznym i emocjonalnym człowieka.Struktury mitologiczne powstałe w odmien­nych warunkach społecznych nie dają się jed­nak przenieść automatycznie do nowego obsza­ru kulturowego. Toteż kontrkultura ożywia przejmuje tylko niektóre elementy obcych wzorów, przede wszystkim ich techniki: środ­ki halucynogenne, wizje, transy, rytuały opę­tania itp. Nic też dziwnego, że zabiegi te nie zawsze prowadzą do upragnionego celu samo­realizacji, natomiast nierzadko rodzą uzależnie­nie od narkotyków, utratę wizji celu, aż do postaw i czynów destrukcyjnych.

Brak komentarzy do ZA POŚREDNICTWEM SZATANA
Kategorie: Człowiek i magia

WIĘKSZY PARADOKS

czarny-kot-16113196

Jest to paradoks tym większy, że w krajach pozaeuropejskich tradycyjne wzory moralne społeczne, do których odwołują się lub które odwzorowują współczesne wspólnoty młodzie­żowe na Zachodzie, są podważane w związku z dokonującymi się tam przemianami społecz­no-ekonomicznymi. Nadto przemiany te rodzą niepokoje i frustracje nie mniejsze niż na Za­chodzie. A jednak w krajach pozaeuropejskich do dzi­siaj zachowały żywotność mity akceptujące sil­ny związek człowieka z przyrodą i kosmosem. Niepokoje .indywidualne były i są leczone przez magiczne usuwanie przeszkód w kontak­cie człowieka z otaczającym go światem — aż do przywrócenia harmonii z potężnymi i tajem­niczymi siłami, które tkwią w nim i poza nim. Terapeutyczne funkcje szamanów i uzdrowicie­li są akceptowane nie tylko przez kontrkulturę zachodnią; badane są coraz wnikliwiej przez współczesną psychiatrię, która widzi w nich jedną z obiecujących metod leczenia nasilają­cych się chorób psychicznych.

Brak komentarzy do WIĘKSZY PARADOKS
Kategorie: Człowiek i magia

OCENIAJĄC TENDENCJE

images (2)

ceniając nowe tendencje i idee zrodzone w kręgu kontrkultury młodzieżowej, psycholo­gowie i psychiatrzy z uniwersytetu w Yale w Stanach Zjednoczonych formułują cenne spo­strzeżenia. Zdaniem ich młodzi pragną, aby ich osobowość, a także wspólnoty były otwarte na wszelkie kontrasty, na rozmaitość poglądów. Są oni skłonni do akceptowania cudzych idei, wyo­brażeń i rytuałów. Potrzeba włączenia nowych wartości w celu ukształtowania własnego obrazu świata implikuje zdolności identyfikowania się z ideami społeczeństw pozaeuropejskich. Jest to równoznaczne z obaleniem barier rasowych.Generację postmodernistyczną, w przeciwień­stwie do akceptującej modernizację generacji wcześniejszej, cechuje brak zgodności z daw­nymi ideałami burżuazyjnymi, brak więzi z tradycją narodową oraz ustalonymi wzorcami życia rodzinnego. Buddyjski zen, amerykański pragmatyzm, francuski egzystencjalizm i indyjs­ki mistycyzm zyskują jednakową wartość wśród generacji postmodernistycznej.Pogardzana do niedawna kultura i magia lu­dów pozaeuropejskich staje się wzorem dla mło­dzieży krajów cywilizowanych.

Brak komentarzy do OCENIAJĄC TENDENCJE
Kategorie: Człowiek i magia

KRYZYS KULTURY

images (3)

W pracach socjologów i antropolo­gów analizujących te wydarzenia pojawiają się coru/. częściej stwierdzenia o głębokim kryzy­sie cywilizacji zachodniej. W niektórych opracowaniach mówi się o jej całkowitej demistyfikacji, o tym, że nie zaspo­kaja .już ona potrzeb ludzkich tworząc lukę, którą coraz częściej wypełnia magia.® W nawią­zaniu do psychologii humanistycznej podkreśla się brak indywidualnego udziału ludzi w kul­turze masowej oraz fakt, że jednostka nie wy­korzystuje swoich zdolności kulturotwórczych, aby ukształtować własną koncepcję sensu życia.Kryzys kultury Zachodu w połączeniu z kontrkulturą młodzieżową prowadzi niekiedy do wniosków, że — być może — stoimy przed koniecznością sięgania do innych kultur, aby wypracować własną tożsamość. Wobec coraz większych trudności w zaspokajaniu potrzeb emocjonalnych i wzrastającego wyobcowania również w stosunku do przyrody, człowiek Za­chodu odnosi się nieufnie do wartości racjonal­nych i zwraca się coraz częściej ku magii, zapo­życzonej z Afryki, Indii czy Polinezji.

Brak komentarzy do KRYZYS KULTURY
Kategorie: Człowiek i magia

BEZSILNOŚĆ JEDNOSTEK

Tarocistka-Eva-Budgusaim-Magiczne-Rytuały

Poczucie bezsilności jednostek wobec tych wielorakich zagrożeń sprawia, że magia znowu staje się popularna. W Stanach Zjednoczonych okultystyka wkracza do college’ów, a także na uniwersytety. Magia ożywia imaginację i fan­tazję, ujawnia także luki i niedostatki nauki, która — nie bez powodów — obciążona jest współodpowiedzialnością za współczesny kształt cywilizacji Zachodu.Wobec zagrożenia egzystencjalnego i narasta­jących niepokojów magia stanowi iluzoryczny co prawda, ale często psychologicznie skuteczny sposób „usuwania”, a przynajmniej pomniej­szania niepokoju. Pozwala przeciwstawić trud­nej do zniesienia rzeczywistości — irracjonalną wiarę w możliwość zmian; uczestnictwo w ry­tuale magicznym zmniejsza poczucie zagroże­nia wewnętrznego, a ujęcie w rytualnej formuł­ce nie określonego dotąd lęku rozładowuje na­pięcie psychiczne.*Niepokoje społeczne, których odbiciem był ruch hipisów, znalazły też wyraz w fali protes­tu młodzieżowego, jaka przetoczyła się przez Europę w 1968 roku i na początku lat siedem­dziesiątych.

Brak komentarzy do BEZSILNOŚĆ JEDNOSTEK
Kategorie: Człowiek i magia

NIEPOKOJE MŁODZIEŻY

wrozbyiprzepowiednie-fc3add6f1c0,641,0,0,0

Stąd niepokoje mło­dzieży, będące wykwitem ery konsumpcyjnej, jej postawy i poglądy bulwersujące społeczeń­stwo dorosłych. Kontrkultura młodzieżowa w krajach zacho­dniej Europy zrodziła się z odkrycia niemoż­ności rozwiązania własnych problemów w anonimowym i zmechanizowanym społeczeństwie. Hasła młodzieżowej kontestacji znajdują od­zew w kręgach społecznych, których udział w konsumpcji był najniższy, a także w war­stwach średnich, z których zresztą ruch ten się wywodzi. Coraz powszechniejszy staje się pro­test przeciwko ujednolicaniu ludzi, ogranicza­niu wolności działania przez narastającą liczbę przepisów prawnych, przeciwko sprowadzaniu ich do roli trybów w mechanizmie. Wobec wszechobecnej techniki i nieuchronności jej ciągłego rozwoju jednostka czuje się bezradna. Nastroje niepokoju i frustracji potęguje no­wy, dramatyczny element — świadomość za­grożenia zewnętrznego, jakie stwarza niebez­pieczeństwo wojny nuklearnej i postępujące zatrucie środowiska naturalnego.

Brak komentarzy do NIEPOKOJE MŁODZIEŻY
Kategorie: Człowiek i magia

OŻYWIENIE PRZEZ WSPÓLNOTY

wallhaven-251819

Ożywiane przez te wspólnoty pod wpływem środków halucynogen­nych, rytuały dionizyjskie stanowiły próbę po­szukiwania nowych form kontaktu bezpośred­niego. W rytuałach tych korzystano ze wzorów obrzędów magicznych.Zwrot ku magii jest także pojmowany jako reakcja na poczucie bezsilności współczesnego człowieka wobec wszechpotężnej techniki. Z twórców postępu ludzie stali się jego niewol­nikami, wtłoczonymi w ciasne ramy konfor­mizmu. Odhumanizowana racjonalność techno­logiczna z całym systemem biurokratycznym pozostawia ludzi z poczuciem niemocy i zależ­ności. Ucieczka w krainę magii stanowi więc również reakcję na sformalizowane stosunki społeczne.Formułowane w psychologii humanistycznej postulaty samorealizacji w miejsce akceptowa­nych wcześniej postaw konformistycznych uja­wniły „pustkę kulturalną” człowieka Zachodu. Dominacja konsumpcyjnego stylu życia nad wartościami wewnętrznymi i moralnymi ujaw­nia kryzys jego tożsamości.

Brak komentarzy do OŻYWIENIE PRZEZ WSPÓLNOTY
Kategorie: Człowiek i magia

RUCHY HIPISOWSKIE

Wpływ-księżyca-na-człowieka-–-przesądy-czy-nauka

Ruchy hipisowskie poddano wnet analizie, mającej wyjaśnić ich społeczne uwarunkowa­nia, było to tym bardziej uzasadnione, że szo­kujące początkowo postawy młodzieży zyski­wały coraz liczniejszych naśladowców. Publika­cje z pierwszej połowy lat siedemdziesiątych co­raz częściej zwracały uwagę na niekorzystny wpływ postępującej technicyzacji życia w kra­jach wysoko uprzemysłowionych na osobowość ludzką, tak dochodzimy do następnej przyczyny rozpowszechniania się współczesnej magii. Jest ona łączona z reakcją na wzmożoną industria­lizację, która prowadzi w sposób nieunikniony do wzrastającej zależności człowieka od wytwo­rów techniki, oddalając go zarazem od środo­wiska naturalnego. Racjonalizacja produkcji ze wszystkimi zdobyczami ekonomicznymi niesie z sobą jednocześnie głód doznań i niedostatek życia emocjonalnego. Toteż hipisi poszukiwali w obrębie swych wspólnot także kontaktów czysto fizycznych dla potwierdzenia swej auten­tyczności i egzystencji.

Brak komentarzy do RUCHY HIPISOWSKIE
Kategorie: Człowiek i magia

ZASKOCZENIE DLA WIĘKSZOŚCI

adcd7f83-36d3-4d83-86ca-f8b0b2ebc41b

Zaskoczeniem były dla większości socjologów ruchy młodzieżowe w latach sześćdziesiątych, zwracające się przeciw ugruntowanym jak się wydawało wzorom społecznym i kulturowym w dobie pomyślnego rozwoju gospodarczego państw Zachodu. Upatrywano w nich zrazu niedojrzały zryw wyrostków niezdolnych do sprecyzowania celu swych wystąpień. Nie był to zresztą pogląd pozbawiony słuszności. Uczes­tnicy ruchów młodzieżowych manifestowali swój protest w nieskoordynowanych, nierzadko dziwacznych formach. Z radykalną zmianą sty­lu stroju szła w parze zmiana stylu życia. W poszukiwaniu nowej „realności” coraz więk­szą popularność zyskiwały stany transów opętania, ale także środki halucynogenne. Gwałtowna reakcja na formy buntu przesłoni­ła w początkowym stadium tego ruchu fakt, że był on także protestem młodzieży amery­kańskiej przeciwko udziałowi w wojnie wiet­namskiej. Być może, wojna w Wietnamie była jedną z istotnych przyczyn zmiany postaw młodzieży i katalizatorem ruchów odśrodko­wych.

Brak komentarzy do ZASKOCZENIE DLA WIĘKSZOŚCI
Kategorie: Człowiek i magia